Şiir Antoloji.comKitap ŞiirEtkinlikler Şarkı SözleriŞarkılar Antoloji.comResim Antoloji.comForum NedirÜyeler Antoloji.comGruplar Antoloji.com Mesajlarım
 
 
http://nedir.Antoloji.Com
Arayın :
                              özne nedir?
Nedir Ana Sayfası
Son 24 Saat
Yazdıklarım
Yeni Terim Ekle
  Kişiler
 Genel
 Yaşam
 Edebiyat
 Güncel
 Toplum
 Bilim
 Din
 Müzik
 Tarih
 Cinsel
 TV Dizileri
 Atasözleri
 Deyimler
 Filmler
Futbol Takımları
Köyler
ÖZNE ÖZNE terimi arthas..
tarafından 25.05.2004 tarihinde eklendi
ÖZNE sizce ne demek,
ÖZNE size neyi çağrıştırıyor?
KENDİ GÖRÜŞÜNÜZÜ EKLEYİN
Bayanblueness... Offline
blueness...
Bayan, 39
Samsun
0 person liked.
0 person did not like.
YALAN (18.12.2008 08:15)
(bakınız: yalan)
Bu yorum için 1-5 arası yıldız verin.
BayanOceanids Offline
Oceanids
Bayan, 39
İzmir
hayatın anlamıdır (19.05.2008 18:48)
(bakınız: hayat, anlam, hayatın anlamı)
Bu yorum için 1-5 arası yıldız verin.
Baymaa Offline
maa
x
özne nedir (29.10.2007 14:44)
(bakınız: nedir)
Bu yorum için 1-5 arası yıldız verin.
Bayinas Offline
inas
x
'Ali, ata bak.” cümlesinin öznesi 'Ali', midir, yoksa 'sen(gizli özne) ' midir? Bundan bir kac ay önce sormustum..

TDK'NIN CEVABI:

Yalnızca eylemi yapan değil, eylemden etkilenen de özne olabilir. O nedenle özne ancak: 'yüklemle kişi ve sayı uyumuna giren öğe' olarak tanımlanabilir. Doğrudan emir / istek tümcesinde özne (emri alan) her zaman ikinci kişidir, o nedenle yüklemle uyuma bu ilişki değişirse, (dolaylı emirde) başvurulur.

Sözel iletişimde (konuşan-ben, kendisiyle konuşulan-sen, başkası-o) kişi seçimi etkileşim yapısına bağlıdır. Kişi belirleme adıllarla yapılır. Adıl, sözel etkileşimde kişi belirleyen sözcük türüdür, ama 'kendi' gibi kişi seçimi bir öncül ya da ardıl öğeye bağlı (dönüşlü / anaphor) adıllar da vardır.

Adıllar, yalnızca kişi seçimi yapar, kimlik belirleme için, sözel metinde geçen öncül ya da ardıl bir ada bağlanırlar. 'Ali, ata bak' iki bölümden oluşur: seslenme adı: // Âli //, ve emir bölümü: // ata bak //. Emir içindeki özne söz dışıdır, yani düşmüştür. Düşen öğe boş birimle gösterilir. // Ali //, // o ata bak //.

Örnek tümcedeki sözdışı, ya da düşen özne ikinci-kişi seçimi ile emir kipine, kimlik seçimi için öncül ad 'Ali'ye bağlanır. Kimlik için bağlanma ilişkisi alt imlerle gösterilirse: Ali, 0, ata bak. Öyleyse burada özne 'sen'dir denemez. Özne sözdışıdır. Boşbirim o kimlik olarak Ali'yi kopyalar, kişi olarak da ikinci kişiyi.

Sözel iletişimde adlar 'kişi' ayrımı taşımaz, varlık adları çoğunlukla üçüncü kişiye bağlanırken özel adlar sözel etkileşime göre kişi seçerler: Ali, bir yerde 'ben' iken, bir başka yerde 'sen', bir başka yerde 'o' olur. Kişi ilişkisi başta tümcenin 'kip'i, ondan sonra adıl ya da kişi seçen ekler (izek) ile gösterilir.

Kimlik kopyalama ilişkisi ile tümce: Ali,-», ata bak.

Kişi kopyalama ilişkisi bakımından: *Ali, o, ata bak.

Sonuç olarak tümce: '*Ali Ali ata bak' ] 'Ali, 0, ata bak' ] 'Ali, ata bak' yazımsal biçimine indirgenir. Olağan kişi seçimi dışında bir ayrım yoksa bu tümcede 'sen' geçmez.

Yani, Ali, ata sen bak,... ] 'Ali, ata sen bak, ablan çay yapsın' gibi bir tümcede sen ile abla arasında etkiletimsel bir ayrım yansıtılacaksa 'sen' kullanılır. Yazınsal metinlerde gerçek adıl-özne geçişi % 9, gerçek ad-özne geçişi % 31, düşmüş / sözdışı özne geçişi ise % 60 dolayındadır.

Yapısal ilişkiler bozulmamak koşuluyla, sözel anlatımda 'bilinen' bilgi taşıyan öğe sözdışı bırakılır. Sözdışı kalan öğenin taşıdığı bilgiler metinden kaybolmaz. O nedenle 'Ali, ata bak' içinde bir 'gizli özne' yoktur. Türkçede gizleme işlemi için -(I) in çatı ekine ya da -miş ekine başvurulur.

Bu durumda özneyi belirlemek için 'kişi' bilgisi yeterli midir? Yoksa bütün 'kimlik' bilgisine mi gerek vardır? Özneyi belirleyen iletişimsel ayrımlar olduğuna göre: ne 'sözde özne' ne de 'gizli özne' vardır. 'Sözde özne' (at) gizil çatıda olan (Ata bakıldı) eyleminin öznesi olup eylemden etkilenen öğedir. 'Gizli özne' yok, eylemi yapan vardır. 'Gizli özne' bilindiği için düşen, sözdışı bırakılan öznedir.


Yaaaani TDK özetle özne 'Ali'dir diyor, ama ben katilmiyorum.
Bu cümle 'edilgendir' -emri veren kisi (ben veya o, asil öznedir ancak gercek özne söz disidir-.
(10.01.2007 19:32)
Bu yorum için 1-5 arası yıldız verin.
Bayinas Offline
inas
x
Alintidir:

'Ali, ata bak.” cümlesinin öznesi “Ali” midir? Yoksa, “sen” (gizli özne) midir?

Bir arkadaş, çeşitli üniversitelerdeki hocalara email ile bu cümlenin öznesini sormuş. Gelen cevaplar ilginç, çünkü bazıları özne 'Ali'dir derken bazıları da 'sen (gizli özne) 'dir demiş.

En sonunda (birkaç ay sonra) TDK'den cevap gelmiş.

Sizce bu sorunun cevabı nedir?

NOT: TDK'nın cevabını sizin görüşlerinizi aldıktan sonra yayınlayacağım.
(22.10.2006 17:49)
(bakınız: nedir, soru, arkadaş, üniversite, esin, lenin, alara, lara, cevap, çünkü)
Bu yorum için 1-5 arası yıldız verin.
BayUnal_Karabul.. Offline
Unal_Karabulut
Bay, 36
İstanbul
gizli (11.06.2006 02:38)
Bu yorum için 1-5 arası yıldız verin.
Baydalgalı Offline
dalgalı
x
yüklemle anlamlı.. (25.01.2006 16:37)
(bakınız: anlam)
Bu yorum için 1-5 arası yıldız verin.
Baythalese Offline
thalese
Bay, 37
İstanbul
yani eylemi yapanın 'öz'ü..
kendisi, efendisi, temel kaynağı, fikir babası, atası, annesi....vs..vs.. :))
(28.12.2004 22:11)
(bakınız: anne, baba, ayna, emel)
Bu yorum için 1-5 arası yıldız verin.
Bay@hter Offline
@hter
x
Umman
esas oğlan, ya da esas kız.. hadi olmadı esas yer, ya da esas eşya.. yani özetle 'esas' olan.. bulunduğu yerin önde geleni, ileri geleni, geriden gelenini iplemeyen.. biraz havalı ve de mağrur, durumunun farkında.. onsuz olmayacağını bilir, gizliden de olsa muhakkak vardır, soteye gizlenmiştir ama vardır.. yüklem içinde 'olmazsa olmaz' denir ama, o hep geri planda kalır, özne gibi burnu kaf dağında değildir, sessiz sakin işbitiricidir.. hükmü verir, ve usulca oturur... (24.08.2004 09:35)
(bakınız: kaf dağı, lenin, ses, gibi, çin, saki, kin, var, bil, plan)
Bu yorum için 1-5 arası yıldız verin.

"ÖZNE" hakkında görüş yazmak için tıklayın.
  - tiklayin - Bu sayfaya link ver - tiklayin - Bu sayfayı birine gönder Bu sayfada hata var!  

(c) Antoloji.Com, 2014. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Antoloji.Com'a aittir. Sitemizde yer alan şiirlerin telif hakları şairlerin kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır. Yayın Hakkı Notu.
Şu anda buradasınız: ÖZNE NEDİR? özne ne zaman?

Antoloji.com
27.08.2014 15:52:13  #.234#
  » Şiir  » Kitap  » Etkinlikler  » Şarkı Sözleri  » Resim  » Forum  » Nedir  » Gruplar  » E-Kart  » Sinema  » Haber  » Bilgi Yarışması  » İletişim
 Antoloji.Com   » Hakkında   » Künye   » Yardım   » İnsan Kaynakları   » İletişim   » Seçim  
[Hata Bildir]